Hoşgeldiniz  

Yazı Şekilleri: Rünik Yazı Nedir?

admin | 14 Kasım 2015 | Dünyadan, Eğitim, Genel

Rune olarak adlandırılan özel grafik işaretlerden oluşmuş ve Kuzey Avrupa ülkelerinde özellikle de İskandinav bölgelerinde eskiden çok yaygın olarak kullanışmış yazıdır.

Rune sözcüğü; sır, giz anlanıdaki gotik runa sözcüğünden kaynaklanır. Rünik yazı, halkın gözünde gizemli işaretler sayılır ve bunlara bazı büyülü özellikler yüklenirdi. Söz konusu işaretler özellikle maden ya da taş üstüne yazıtlar kazımaya olanak verdi; bu tür yazıtların binlerce örneğine eski İskandinav ülkelerinde, özellikle de İsveç’de Uppsala yakınlarında raslanmıştır. Runeler, çoğunlukla başkalarının mezartaşı yazıtları ya da tanrılara yakarmalardan oluşan yazıtlardan meydana gelir. Bunlar, genellikle İzlanda dilinde kaleme alınmış, kimi zaman doğru bir çizgi halinde, kimi zamanda üstüne yazıldığı desteği çepeçevre saran ve yılansı biçimde iç içe geçmiş olan yazılardır. Gemilerin pruvalarında, kılıçları süslemek için yapılan topuzların üstünde, kadeh olarak kullanılan boynuzlarda, ağaç tabletlerde ve muska olarak kullanılan çubuklar üstünde rünik yazı örneklerine rastlanmıştır.

Pek çok yazar rünik sözcüğünü, runelerin yazıda aktarılmasını sağladıkları dili de belirtmek için kullandıkları için, eski İskandinav şiirlerinin rünik olarak yazıldığı öne sürülür. XIV yy da artık anlaşılmaz hale geldi, bunun nedeni de sınırlı sayıda kişilerin bu işle ilgilenmesi, yorumlarının apayrı bir bilim olarak kabul edilmesi ve bunun da büyük çabalar sonunda güçlükle öğrenilebilmesiydi.

Rünik yazı, XVI yy ortalarından başlayarak bilginlerin dikkatini çekti, ama bu yazı ancak 1834-1843 doğru yeterli bir biçimde çözülebildi. Kökenleri konusundaysa çok sayıda tartışma ortaya çıktı. Genel olarak runelerin Asya kaynaklı olduğu kabul edilir, büyük bir olasılıkla bunlar Kuzey Avrupa’ya ticari seferler nedeniyle Baltık kıyılarına kadar uzanan Fenikeliler tarafnıdan getirilmişlerdir. Runik alfabe, başlangıçta on altı işaretten oluşmaktadır. Yani Thebai’nin efsanevi kurucusu sayılan Kadmos tarafından Yunanistan’a getirilmiş olan alfabeyle aynı sayıda harften meydana gelmişti. Bununla birlikte, İskandinavların Fenike alfabesini olduğu gibi kopya etmedikleri sanılır; bundan hareketle söz konusu alfabenin biçimlerini değil de genel “tutumluğunu” benimseyerek kendilerine özgü bir alfabe oluşturmuşlardır.

Kaynak: Gelişim Hachette

629 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım