Hoşgeldiniz  

Türkiye’nin Yer Şekilleri ve Jeolojik Zamanlar

admin | 03 Mart 2015 | Coğrafya, Genel

 

Türkiye’de, Dünyadaki diğer yerler gibi iç ve dış kuvvetlerle oluşmuştur,

İç Kuvvetler;  İç kuvvetler enerjisini yerin içerisindeki mantodan alan kuvvetlerdir. Orojenez (Dağ oluşumu), epirojenez (kıta oluşumu), volkanizma, seizma(deprem) den oluşur.

Dış kuvvetler; dış kuvvetler enerjisini atmosfer ve güneşten alan kuvvet çeşididir. Rüzgarlar, buzullar, sular, akarsular, yer altı suları, dalga ve akıntılardan oluşur.

Ülkemiz;

Ortamala yükseltisi ve engebesi fazla olan bir ülkedir (1132 m). Bu durumun nedeni Alp-Himalaya orojenizi sonucu oluşan genç bir arazi olması ve epirojenik hareketlerle toptan yükselmiş olmasıdır, ülkemizde yükselti batıdan doğuya doğru armaktadır.

Dağ sıraları genellikle doğu-batı doğrultusunda yer alır. Dağlar; Afyon ve Tunceli yörelerinde birbirine yaklaşarak düğümlenir. Ülkemizin kuzey ve güneyinde (Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde) dağlar kıyıya paralel olarak uzanır.  Bunun sonucu olarak;

Boyuna kıyı tipi ortaya çıkmıştır.

Kıyıda irinti çıkıntı, ada, yarımada, koy, körfez ve doğal liman azdır.

Kıta sahanlığı dardır.

Deniz etkisi iç kesimlere fazla sokulamaz.

Kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım zordur ve geçitlerle sağlanır.

Limanların hinterlandı dardı.

Ülkemizin batısında yani Ege Bölgesi’nde dağlar kıyaya dik olarak uzanır. Bunun sonucu olarak;

Enine kıyı tipi görülür.

Kıyı girinti çıkıntı, ada, yarımada, koy, körfez, doğal liman fazla, kıta sahanlığı geniştir.

Limanların hinterlandı geniş olduğu gibi kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım kolaydır.

Deniz etkisi iç kesimlere sokulabilir.

Türkiye’nin yükseltisi fazla olmasına rağmen geniş düzlüklere sahiptir. Bu durum Türkiye’nin uzun bir aşınma döneminden sonra toptan yükseldiğini göstermektedir.

Türkiye yakın jeolojik devirde oluştuğundan; deprem, volkan, genç kıvrım dağları, sıcak su kaynakları ve fay hatlarının çok olduğu bir ülkedir.

Jeolojik Zamanlar;

I. Jeolojik Zaman; Zonguldak taşkömürü yatakları ve masif kütleler olmuştur. Kırşehir, Bitlis, Yıldız dağları, Saruhan-Menteşe, Anamur, Mardin, Doday-Devrekani masifleridir.

II. Jeolojik Zaman: Dinazorlar görüldü, ülkemizin bulunduğu alan Tetis denizinin suları altındadır, şiddetli aşınım ve tortulanma vardır, kıtalar parçalanıp ayrılmaya başlamıştır.

III. Jeolojik Zaman: Alp-Himalaya kıvrım dağ sistemi oluştu, volkanizmanın etkili olduğu bir dönemdir. Linyit, tuz, borasit ve petrol yatakları oluşmaya başlamıştır. Türkiye’de Kuzey Anadolu dağları ve Toroslar ve Kuzey Anadolu Fay Hattı oluştu.

IV. Jeolojik Zaman; buzul dönemi yaşanmıştır, ilk insan ortaya çıkmıştır, İstanbul ve Çanakkale Boğazları oluşmuştur. Volkanik dağlar oluşmuştur, Kıbrıs Türkiye’den ayrılmıştır, ülkemiz toptan yükselmeye uğramıştır, bugünkü iklim şartları oluşmaya başlamıştır.

1735 Kez Görüntülendi.
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım