Hoşgeldiniz  

Sonat Nedir? Müzikteki Önemi Nedir?

admin | 01 Ocak 2016 | Genel, Müzik

Bir ya da iki çalgı kullanılarak bestelenen üç ya da dört hareketli müzik parçasıdır. Başlangıçta, yani XVI yüzyılda sonat, insan sesi için bestelenen kantat ve klavye için bestelenen toccata ya karşıt olarak bir çalgıyla seslendirilen bir müzik parçalarıydı.

crr-senfoni2

16 yüzyılla birlikte çalgılar ön plana çıktı, çoksesli bir yapıtta bir ya da birden çok vokal bölümün yerine almaya başladı. Bir canzonede de tümüyle insan seninin yerini aldıktan sonra, bunun canzone da sonar olarak adlandırıldı.

Venedikli besteciler Gabrieliler bu tür parçalar yazdı ve dansla zenginleştirdiler. Çok sayıda çalgıcı lavtayla ya da klavyeli bir çalgıyla çalınan bu parçaları belli bir plana göre düzenledi. Buna göre, parça predüdle başlıyor, bunu allemande, courante, sarabande, gigue izliyordu. Bu örgüye, genellikle canlı-yavaş olmasına uyan başka danslarda eklenebilir. Aslında sonat, 17 yüzyılın sonuna kadar dans süitlerini ya da her bestecinin sonatın düzenlenebileceği biçimsel bir plan arayışı içinde olduğu başka bir çalgı parçasını anımsatacak özelliktedir.

klasikmuzik

Bu dönemle birlikte 18 yüzyılda monotematik yani tek temalı sonat doğdu. Bu biçimde tema ana tonda sunuluyor ve ilk önce komşu bir tona, genellikle doninantınkine doğru geliştiriliyordu. İkinci bir bölümde yeniden geliştirilerek ana tonda tamamlanıyordu. 18 yüzyılın ilk yarısında bestelenen sonatlar daha Corelli, Vivaldi, Rameau, Bach, Haendel tarafından bu biçimsel şemaya göre bestelendi.

Zaman içerisinde sonat, koreografik kökenlerinden uzaklaştı ve eski dans adlarının yerini, hareketleri belirten terimler aldı. Bunlar; allegro, adagio, presto isimlerini aldı.

Monotematik sonatın boyutları 1750 yıllarında doğru genişletildi. Aynı sıralarda birinci temaya bir tema daha eklendi. Bu tema dominanta doğru gelişirken ikinci de bu tonda sunulmaya başladı. Daha sonra her iki tema ana tonda yeniden ele alınıyordu; sunma ve yeniden sunma arasındaysa temalardan birinin ya da öbürünün veya her ikisinin gelişmesi yer alıyordu.

20 yüzyılın başlarında Bach, Mozart ve Haydn tarafından benimsendi. İkişerli ya da üçerli biçimleri ayrım yapmaksızın kullandılar. Beethoven’le birlikte sonat tam bir yapıya kavuştu, birinci ve ikinci temanın arasında karşıtlık ögeleri yer almaya başladı ve bunlar genellikle biri için ritmik bir özellik, ikinci için ezgisel bir havayla belirtiliyordu.

Sonat artık kesin olarak dört haretli klasik biçimini aldı. Allegro, andante:menuet y ada scherzo finale. İlk hareket geleneksel olarak sonat biçimi adiye adlandırılan düzene uymaktadır.

Romantik dönem için Chopin, Liszt ve Schumann örnek verilebilir. Brahms, List ve Schumann tarafından çevresel temaların benimsenmesi sonucu yeni sonatlar oluşturuldu. Özelliği aynı temaya yapıtın bütün hareketlerinde yer verilmesi ve yapıta bir türdeşlik kazandırmasıydı.

1313163258_94beab4291e46c60f4e95f05b210603e_256333683

20 yüzyılda sonat, genel olarak müzik alanındaki evrine uydu, yazımda kimi zaman kontrapuntoya daha çok ağırlık verildi, klasik plan sık sık değiştirildi. Sonat biçimi çalgı sanatının temelini oluşturur, yalnızca sonatı değil oda müziğine özgü çalgı bestelerinin ve orkestra yapıtlarının çoğunu belirler.

1093 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım