Hoşgeldiniz  

Solungaç Nedir? Hayvanlarda Solunum Nasıl Olur?

admin | 21 Aralık 2015 | Genel, Hayvanlar Alemi

Solungaç; su da yaşayan hayvanların solunum organıdır. Suda eriyen oksijeni geçişmeyle alarak suda solunum yapmasını sağlayan bu organ omurgasızların birçok dalında ve birçok omurgalıda bulunur. Genellikle içi boş dallanmış çıkıntılar görünümündedir.

images

Suda yaşayan eklembacaklılar, dış kabuklarının uzantıları olan solungaçlar sayesinde solunum yaparlar, bunların çeperlerinin inceliği gaz alışverişine olanak verir. Yengeç gibi onayaklı kabukluların solungaçları, dış kabuğun altına yerleşmiştir. Limulusların da aynı biçimde solungaçları vardır. Halkalısolucanlardan olan bazı çokkıllısolucanlardaki kıl tutamları solungaçlara dönüşmüştür. Suda yaşayan yumuşakçaların çoğu da manto boşluğunda yerleşmiş çokdamarlı, yaprağı andıran oluşumlar biçimindeki solungaçlarla donanmışlardır. Yassısolungaçlılarda iki çift olan solungaçlar, gözenekli ve yüzer yapraklar görünümündedir. Üstleri su akımı sağlayan kirpikli bir epitelle örtülüdür.

Kafadanbacaklıların solungaçlarının sayısı, bu hayvanların ikisolungaçlılar ve dörtsolungaçlılar olarak ayrılmasının temelini oluşturur. Dörtsolungaçlılar günümüzde doğada yalnızca Nautilus’la temsil edilirler. Suda yaşayan kimi böcek kurtçukları özel bir durum gösterir. Bunlar gaz değişimini, derilerinin, trake solungacı adı verilen uzantılarıyla yaparlar, bu trake solungaçları günlük sineklerde karın bölütlerinin üstünde, kızböceklerinde giden bağırsağının çeperleri üstünde bulunur. Bu nedenle kızböceklerinde dıştan görülmezler.

balik_solungac

Yuvarlakağızlılarda ya da taşemenlerde dışarıyla kanallar aracılığıyla bağlantılı olan ve damarlı solungaç yapraklarıyla donanmış bulunan solungaç keseleri vardır. Bu keseler aynı biçimde yutakla da bağlantılıdır. Keskisolungaçlılarda da oldukça benzer bir duruma rastlanır. Kemiklibalıklara gelince, sözgelimi sazan balığıyla dört çift kemik yayı vardır. Bu yayların her biri iki sıra solungaç iplikleriyle donanmıştır. Bu solungaçların tümü, solungaç kapağı olarak adlandırılan kemiklerle destelenmiş bir deri kıvrımıyla korunur. Solungaç kapağının solungaç yargı adı verilen açıklığı geriye doğrudur. Su, balığın ağzından girer, solungaç yarığından çıkar. Böylece su akımı solungaçlardan geçerken, solungaçlardaki damarlar içinde dolaşan kan oksijen bakımından zenginleşir; bu arada karbondioksiti de suya verir. Bazı balıkların kurtçukların da ve ikiyaşayışlıların iribaşlarında dallanmış dış solungaçlar vardır. Bunların çoğunda, dış solungaçlar başkalaşma sorasında kaybolarak, yerlerin iç solungaçlara, daha sonra da akciğerlere bırakır. Bununla birlikte kuyrukluların Perennibranchia grubunda, mağara semenderinde olduğu gibi akciğerlerden başka dış solungaçlar da tüm yaşam boyunca korunur.

1202 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım