Hoşgeldiniz  

Sfenks Nedir?

admin | 29 Kasım 2015 | Bilim, Genel, Tarih

Eksi Mırıs uygarlığından kalma aslan bedenli, kadın başlı ve kanatlı heykeldir. Eski Mısır sanatında, sfenks bazen bir tanrı, bazen de bir krallık simgesi olarak görülmüştür. Gücü çoğunlukla pençeleri arasında yere serilmiş bir insan tutmasından anlaşılır. En ünlü sfenk Gize’de bulunan sfenkstir. Ayrıca 2. Teb İmparadorluğu döneminde tören alaylarının geçtiği büyük yolların her iki yanında boydan boya sıralanmış olan heylerde sfenks diye adlandırılır. Sfenk sadece Mısır uygarlığına özgü olmayıp Yunan mitolojisinde yer alır. Yunanlı ozan Hesiodos’a göre sfenks köpek Geryon ile canavar Ekhidnanın çocuğudur.

Sfenks ve Oidipus efsanesi, Sfenks’in Yunan mitolojisindeki yerine gösterir. Hera ve Typhon’un kızı olan bu dişi canavar, bir kayalık üstünde uluyarak korkunç bir sesle anlaşılmaz sözler söyler, yanından geçen ve sorduğu soruyu yanıtlamayan her canlı yaratığa önce saldırır, sonra parçalayıp yer. Thabai halkı canavardan kurtulmak isterken Oidipus gelir. Sfenk, Oidipus’un yolunu keserek ona şu soruyu sorar; “Tek sesli olan ve öbür varlıklar arasında eşi bulunmayan, önce dört, sonra iki, daha sonra da üç ayak üstünde duran ve ne kadar çok ayağı varsa o kadar güçsüz olan varlık hangisidir?” diye sorar. Oidipus “İnsan”diye cevap verir. Çünkü insan çocukken dört ayak, olgunlaşınca iki ayak, yaşlılıkta ise iki ayağı üzerinde bastonuna dayanarak durabilir. Bu yanıt üstüne düşkırılığına uğrayan Sfenks, bir efsaneye göre tepesinde bulunduğu kayalıktan kendini aşağı atar, bir başka efsaneye göre de Oidipus tarafından mızrakla öldürüldü.

Sfenkler aslında mezar simgelerini de oluşturur. Çoğunlukla mezarlar da ve gömütlerde bulunur. Genellikle bir sütunun tepesine tünemiş olan Sfenks, mezar üstünde yer alan simgelerden biridir. Ayrıca sfenkler pençeleri arasında bir insan bulunan Doğu’ya özgü görünümü, giderek mezarlık şeytanı ve ölümün yardımcısı olan sfenksin doğmasına yol açmıştır. Bazı anıtlar da bu anlamı taşımkatadır. Bu nedenle Milo’da bulunan bir kapartma sfenks, pençeleri arasında bir insan figürü kaçırırken gösterilir. Çoğunlukla sfenks görüntüsü bir mezar üstüne Apotropaion yani ölünün ruhunun koruyucusu olarak konmuştur.

525 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım