Hoşgeldiniz  

Padişah II. Sultan Mahmut Kimdir?

admin | 24 Temmuz 2017 | Genel, Tarih

1785-1839 yılları arasında yaşamıştır. REFORMLARI ve tarihimize «Vaka-i Hayriye» adiyle geçen Yeniçeri Ocağı’nı ortadan kaldırmasiyle ün yapan Osmanlı Padişahadır. Amcası Üçün­cü Selim’in öldürülmesi üzerine tahta çıktı (1808). Otuz bir yıl süren saltanatı boyunca batılılaşma hareketine öncülük etti, birçok yenilikler soktu yurda. Besteci ve ozan oluşunun yanısıra mükem­mel bir hattattı. 54 yaşındayken vefat etti. Türbesi İstanbul’da «Türbe» adiyle anılan semttedir.

AMCASI Üçüncü Selim’in öldürülmesi üzerine tahta oturan II. Mahmut, amcasının başladığı devrim hareketine sahip çıkmaya hazırdı, ama ne çâre ki karsısında devrin diktatörü Alemdar Mustafa Paşa ile sinmiş gibi görünmesine rağmen henüz gücün­den bir şey kaybetmemiş olan bir Yeniçeri Ocağı vardı. Ülke ise karma karışıktı. Arnavutluk’tan Yemen’e, Mısır’dan Manisa’ya kadar bütün yurtta mütegallibe âdeta birer hanedan kurmuş gibiydi. Sınır boyları ise savaşla doluydu. İkinci Mahmut böyle zor bir durumda çıktığı tahtta, amcasının ya­rıda bıraktığı işi tamamlamasını bildi. Bu arada as­kerlik sanatını bir yana bırakıp dışarıda hamallık kayıkçılık gibi işlerle uğraşan, ayrıca devletten ulûfe (üç aylık maaş) alan yeniçerilerin başıboş dü­zenlerini de dağıtıp bu ocağın yerine muntazam ve batılı anlayış içinde bir ordu kurmayı başardı.

İkinci Mahmut, başta yeniçeriler olmak üzere Kapıkulu Ocakları’nı ortadan kaldırmak için tam onyedi yıl büyük bir sabır içinde bekledi. Yunanis­tan ayaklanmasiyle dahi başa çıkamayan ve ku­mandanlarının da tüm güvenini yitirmiş olan ye­niçerilerin pek yakında bulunan bir harp vukuun­da hiç bir işe yaramıyacakları besbelliydi. İkinci Mahmut bu ocağın ortadan kaldırılması konusun­da amcasının yolunu tuttu. Ancak ne var ki III. Se­lim’in başına gelenler ona gâyet iyi bir ibret dersi olduğundan basiretli hareket etti. Önce kumandan­lıklara, yeni bir ordunun kurulmasına taraftar kim­seleri getirdi, sonra dolambaçlı bir yol seçerek «Eş­kinci Ocağı» adı altında modern bir asker ocağı kurulacağını ve bu ocağa yeniçerilerin de gönüllü olarak girebileceklerini ilân etti (25 Mayıs 1825). Tam bir serkeşlik içinde bulunan yeniçeriler bunu bile hoş karşılamayıp 14 Haziran 1825 akşamı ayaklandılar. Ertesi sabah Etmeydanı’na çıkarak «İstemezük» diye bağırışıp kazan kaldırdılar.

Sadrâzam Benderli Selim Paşa, İzzet Ağa ve Hüseyin Paşa’lara emirlerindeki askerleriyle şehre gelmeleri emrini verirken, Şeyhülislâm Tahir Efen­di de Sultanahmet Meydanı’nda Sancak-ı Şerif aç­tı, etrafına belli başlı bütün ulema ile yüksek med­rese talebesini topladı. Kazan kaldıran âsilerin aley­hinde ateşli nutuklar söylemeye koyuldu, Top­hane’den çıkartılan topçu birlikleri de Etmeydanı ile Aksaray’daki yeniçeri kışlalarına sevkedilmişti. Tarihte ilk kez yeniçeri kışlaları topa tu­tuldu. Ağa Hüseyin Paşa, emrindeki asker ve on­dan daha kalabalık bir halk kitlesi ile kışlalara hü­cum etti. Aralarında Tophane İmamı Hacı Hâfız Ahmet Efendi’nin de bulunduğu asker ve halk top­luluğu cebren kışlalara girdi. Kanlı bir boğuşma başladı. O gün daha güneş batmadan her şey bit­mişti. 6000 yeniçeri öldürülmüş, en az 20000 yeni­çeri de tevkif olunup uzak yerlere sürgün edildiler. Böylelikle Yeniçeri Ocağı tarihe karıştı. Şan ve şe­ref dolu yıllardan sonra bir çapulcu yatağı halini almış bulunan 465 yıllık Yeniçeri Ocağı yerini «Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye» adını taşıyan yeni orduya terketti.

Ağa Hüseyin Paşa ilk Serasker (Savunma Bakanı) olarak bu yeni orduyu kurmaya memur kılındı. Eski Saray (Bugünkü İstanbul Üni­versitesi Merkez binası) seraskerlik, Süleymaniye’deki Yeniçeri Ağalık Sarayı da Şeyhülislâmlık bina­sı yapıldı. Vak’a-i Hayriye adiyle anılan bu hareket ile memlekette reformlar devri başlamış oldu. Ön­celeri halk arasında «Gâvur Padişah» adı verilmesi­ne rağmen işe kıyafet kanunu ile girişti (3 Mart 1829). Din adamları dışında kalan bütün devlet memurlarına fes, ceket ve pantolon giydirtti. Sarı­ğı, cüppeyi ve kaftanı ilk atan da kendisi oldu. Son­ra bu yeni kılık içindeki resimlerini resmî dairelere astırdı.

Saray teşkilâtının yanısıra devletin işleme düzeni de tamamen değiştirildi. Yurtta başdöndürücü bir imâr hareketi başlarken buharlı gemiler ile makineler getirtildi. Yeni matbaalar açıldı, 1 Kasım 1831 gününden itibaren devlet tarafından Türkçe, Fransızca ve Arapça olarak hazırlanan «Takvim-i Vekâyi» gazetesi yayınlanmaya başladı. Batı musi­kisi, bando, orkestra, opera ve tiyatro yurda girdi. Harbokulu ile Tıp Fakültesi kuruldu.

Bütün bunları başardı ve bütün bir millete zor­la da olsa kabul ettirdi. Fakat bunların başarılması yolunda karşılaştığı gaileler sağlık durumunu hayli bozmuştu. Verem denilen o amansız illete yakalan­dı. Hekimlerin bütün ihtimamına rağmen, günden güne eridi gitti. Nihayet 54 yaşındayken, hayata gözlerini yumdu.

Kaynak: 100 Ünlü Türk, Wikipedia,

120 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım