Hoşgeldiniz  

Osmanlı İmparatorluğu Duraklama Dönemi İç İsyanları!!

admin | 01 Mart 2016 | Genel, Tarih

16 yüzyıldaki idari, mali ve askeri alandaki bozulmalar beraberinde bir takım sorunları da getirdi. Bu sorunlardan biri de İstanbul’da ve Anadolu’da meydana gelen isyanlardı. Bu isyanlara kısaca baktığımızda;

İstanbul isyanları: bu isyanlar yeniçeriler ve sipahiler tarafından çıkartıldı. İsyanlara ilmiye sınıfının ve bazen de halkın desteği oldu.

İsyanların nedenleri; askerlikle ilgisi olmayanların askere alınması,

Yeniçeri ağaları ve saray kadınlarının etkisi,

Ulufe maaşının zamanında ödenmemesi veya değeri düşük parayla ödenmesi,

Cülus bahşişi için yeniçerilerin sık sık hükümdar değiştirmek istemeleri,

Yeniçerilerin çıkarlarına ters düşen padişah, sadrazam ve devlet adamlarını görevden uzaklaştırmaları,

Devlette etkin olmak isteyen bazı devlet adamlarının yeniçerileri kullanmaları,

osm13a

İlk isyanlar Fatih dönemine kadar uzanmaktadır. İlk kez bu dönemde cülus bahşişi için ayaklanma olmuştur. Bu isyanların en önemlileri III Murat, II Osman, IV Murat ve IV Mehmet zamanında çıkmıştır. Bu dönemlerde yeniçeriler arasında artık “Devlet ocak içindir” anlayışı geçerli hale gelmiştir.

Bu isyanların en önemlisi II Osman’ın yani Genç Osman’ın öldürülmesine neden olan isyandır. IV Mehmet döneminde yeniçerilerin baskısı sonucu otuz kadar devlet adamı Sultan Ahmet Meydanındaki çınar ağacında 1656 yıllarında asılmıştır. Bu olaya Vakayı Vakvakiye denir. Bu olay sonucunda; merkezde huzur ve güven bozuldu, ilk kez bir padişah öldürüldü, yeniçerilerin gücü artarken padişahların yönetimdeki etkinliği azaldı, devlet ekonomik yönden zarar gördü.

osmanli_toplumu

Eyalet isyanları; merkezi otoritenin zayıflaması sonucu 17 yüzyılda Eflak, Boğdan, Erdel, Halep, Kırım, Yemen ve Bağdat gibi eyaletlerde çıkan isyanlardır. Bu isyanların amacı Osmanlı devletinden ayrılıp bağımsızlıklarını ilan etmekti. Eyalet isyanlarını Avrupalılar desteklemiştir, bu da Osmanlı ile Avrupa’nın arasını açmıştır. Bu isyanlarda milliyetçilik düşüncesi yoktur.

Celali (Taşra) İsyanları: Yavuz Sultan Selim’e kadar uzanan bu isyanlar ilk olarak Bozoklu Celal adında birinin ayaklanması daha sonraki tüm isyanlara aynı adın verilmesine neden olmuştur. 17 yüzyılda isyanların en önemlileri Celali Karayazıcı, Canbolatoğlu, Kalenderoğlu, Kör Mahmut, Katırcıoğlu ve Gürcü Nebi’dir.

ista02b

Bu isyanların nedenleri; iltizamın yaygınlaşması,

Dirlik sisteminin  bozulması,

Mültezimlerin usulsüzlükleri,

Adaletsiz vergi toplama buna karşın köylünün toprağını terk etmesi,

Savaşların uzun sürmesi ve yenilgiyle sonuçlanması sonucu askerden kaçanların eşkiyalık yapması,

Devlet yönetiminin bozulması,

Eyaletlere gönderilen yöneticilerin adaletsiz ve haksız yönetimleri,

Merkezi otoritenin bozulması,

Osmanlı-İran ve Avusturya savaşları,

Haçova Meydan Savaşından kaçan askerlerin Anadolu’ya giderek eşkiyalık yapması,

Celali İsyanların Sonuçları; Köyden kente göçlerin başlaması,

Devlet otoritesinin zayıflaması,

İsyanlar baskı ve şiddete başvurulması,

Osmanlı ekonomisinin kötüye gidişi,

Bu isyanların amacı devlet düzenini değiştirmek değil, isyancıların kötü devlet yönetimine karşı olmasıdır.

1022 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım