03 Mart 2018

KPSS Tarih: Yabancı Okullar Sorunu

KPSS Tarih: Yabancı Okullar Sorunu

Türkiye ve Fransa ile arasında yaşanan bu sorun 1925 yılında çözülmüştür. Ticaret ve Misyonerlik amacıyla Osmanlı ülkesine gelen yabancıların açtığı okulların amacı kendi kültürlerini yaymaktı. Denetimsizlikten dolayı bu okullarda öğrenciler Türk Devleti aleyhine yetiştiriliyordu. Atatürk, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı yıllarında yabancı okulların zararlı faaliyetlerini yakından görmüştü. Bu nedenle meseleyi Lozan Barış Görüşmelerinde bir çözüme kavuşturmak istiyordu.

Lozan Barış Antlaşması’nda yabancı okulların Türk hukuk kuralarına uymak şartı ile çalışabilecekleri kararı alınmıştı. Türk hükümeti daha sonra bu okulların çalışmalarını milli menfaatlerine uygun olarak yeniden düzenledi. Buna göre; 1925-1926 öğretim yılında hükümet yabancı okullarda tarih ve coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından okutulması, dini tören ve derslere ancak okulun mensup olduğu dinden öğrencilerin girmesi, ders kitaplarında Türkiye aleyhine yazılar olmaması bu okulların Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlanması, okulların Türk müfettişler tarafından teştiş edilmesi gibi şartlar bulunan bir yönetmelik çıkardı.

Alınan bu kararlar, başta Fransa ve İngiltere olmak üzere yabancı devletlerin tepkisine yol açtı. Tüm tepkilere rağmen olayı bir içişleri meselesi olarak değerlendiren Türkiye, aldığı kararın arkasında durdu. Daha sonra da kurallara uymadığı için pek çok yabancı okulu kapattı. Geri kalan okullar, kapatılma tehlikesi karşısında, alınan kararlara uymak zorunda kaldı. Böylece Türkiye bu sorunu bağımsız bir devlet olrak kendi kanunları çerçevesinde çözümlemiş oldu.

Yabancı okullar meselesi Fransa ile iyi münasebetlerin kurulmasını geçiktirmiştir. Türk-Fransız ilişkileri;

Bozkurt-Lotus Olayı: Türk gemisi Bozkurt ile Fransız gemisi Lotus’un çarpışmasıyla çıkan gerginliktir. Olay üzerine Türkiye konuyu 1926 yılında Cemiyet-i Avam’a taşımış ve Türkiye haklı bulunmuştur.

1929 yılında Adana-Mersin demir yolu sorunu: Kamulaştırma istenen bu demir yolu Fransız şirketi tarafından işletiliyordu.

1932 yılında Lozan’dan kalan Osmanlı borçlarının ödenmesi sorunu: Türkiye 1929 yılında dünya ekonomik bunalımından dolayı borçlarını ödemede zorluk çekiyordu. Fransa ile yapılan görüşmelerle çözümlenmiştir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.