Hoşgeldiniz  

KPSS Tarih: Türklerin Kurduğu Yararlı Cemiyetler!!!

admin | 30 Nisan 2017 | Genel, Tarih

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan güç alan İtilaf Devletleri yurdun dört bir yanında işgallere başlamış, İstanbul hükümeti işgallere karşı kayıtsız kalmıştır. Bu durum karşısında sessiz kalamayan Türk halkı Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerini kurmuştur. Milli cemiyetler; hem işgal devletlerine hem de azınlara karşı mücadele etmiştir. Birbirinden habersiz kurulan bu cemiyetler bulundukları bölgelerin kurtuluşunu ve bağımsızlığını amaçlamışlardır.

Kurulan milli derneklerin genel amacı, vatanı düşman işgalinden korumaktır. Önceleri basın ve yayın yoluyla hem Türk halkını bilinçlendirmek, Milli Mücadele hareketinin haklılığını dünyaya duyurmaya çalışmayı amaç edinmiştir. Daha sonraları ise silahlı mücadeleye başlamışlardır. Bu derneklerin hepsi Sivas kongresinde birleşmek suretiyle Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adıyla birleşmişlerdir.

Cemiyetlerin ortak özelliklerine bakıldığında; bölgesel amaçlarla kurulmuş, fikir kaynağını milliyetçilik ilkesinden almış, Türk milletinin hak ve hürriyetlerinin korunması amacına yönelik milli bir hareket olmuş, Bulundukları bölgenin haklarını, işgallerin haksızlığını ve buraların Türklere ait olduğunu dünya kamuoyuna duyurmak amacıyla basın-yayın yoluyla çalışmalar yapmış, gerektiğinde işgallere karşı silahlı direniş kararı almış, işgal güçleri, azınlıklar ve İstanbul hükümetiyle mücadele etmiş, kongrelerin toplanmasını sağlamış, protesto mitingleri düzenlemiş, yaptıkları çalışmalarla milli mücadelenin tabanını oluşturmuş, Sivas kongresine kadar birbirinden kopuk ve bağımsız hareket eden Milli Cemiyetler, Sivas’tan Anadolu ve rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adıyla birleşmiş, milli devlet düşüncesini gerekleştirmeye çalışmış, köken olarak daha çok eski ittihatçıların bulunduğu, yeni devlet kurma düşüncesi bulunmayan (Trakya Paşaeli Cemiyeti hariç), Mustafa Kemal Paşa’nın teşkilatlanmasında etkili olmuş cemiyetlerdir.

Bu cemiyetlerden bazıları; Trakya Paşaeli cemiyeti, İzmir Reddi İlhak cemiyeti, İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye cemiyeti, Kilikyalılar cemiyeti, Şark İlleri Müfaa-i Hukuk cemiyeti, Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye cemiyeti, Gizli Karakol cemiyeti, Vahdet-i Milliye, Anadolu Kadınları Müfaa-i Hukuk cemiyeti ve Milli Kongre cemiyeti örnek gösterilebilir.

İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye Cemiyeti: İzmir’in işgalinden önc kurulan bu derneğin amacı bölgede yaşayan Türklerin haklarını savunmak, basın ve yayın yolu ile seslerini duyurmak için kurulmuştur. Kuruluş tarihi 1 Aralık 1918’dir. Ayrıca bölgesel direniş hareketlerine, silah ve cephane sağlamada yardımcı olmuşlardır.

İzmir Reddi İlhak Cemiyeti: İzmir’de kurulmuştur. İlk adı Müdafaa-i Vatan Heyeti’dir. İzmir’in işgalinden bir gün önce Reddi İlhak Cemiyeti adını almıştır. Cemiyetin amacı; İzmir’in haksız işgalini önlemek, İzmir ve çevresinin Türklere ait olduğunu dünyaya duyurmaktır. İzmir’in işgalinden sonra silahlı direnişe geçen Redd-i İlhak Cemiyeti’nin çalışmaları ile Kuvayi Miliye birlikleri kuruldu. Ayrıca cemiyet Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri’nin toplanmasında etkili olmuştur.

Trakya Paşaeli Cemiyeti: Edirne’de kurulan bu cemeyitn amacı Doğu Trakya’nın Yunanistan’a katılmasını önlemekti. Osmanlı devletinin dağılması halinde Trakya Cumhuriyeti Devleti’ni kurmaktı. Daha sonra Mustafa Kemal Atatürk’ün gişimleriyle devlet kurma fikrinden vazgeçmiş, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin bir şubesi olmuştur. Bu arada kongreler düzenleyerek muhtemel Yunan işgallerine karşı silahlı direniş kararı almıştır. Kurulan ilk cemiyettir. Yeni Edirne ve Ahali gazetelerini çıkartmıştır.

Kilikyalılar Cemiyeti: Fransız ve Ermenilerin Adana ve çevresindeki emellerine ve işgallerine karşı 21 Aralık 1918 yılında Ali Fuat Paşa’nın girişimleriyle İstanbul’da kuruldu. Adana’nın Fransız işgallerine karşı savunulmasında etkili oldu.

Şart İlleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Doğu illerinde müslüman halkın haklarını korumak amacıyla İstanbul’da kurulen bu dernek İzmir’in işgalinden sonra merkezini Erzurum’a taşımıştır. Cemiyet; Mustafa Kemal Paşa, Kazım Karabekir, Rauf Orbay gibi milli mücadele liderlerini de bünyesine alarak İstanbul’a bağlılıktan kurtuldu ve Erzurum Kongresini düzenledi. Kongrede önemli kararlar alan cemiyet Milli Mücadelenin teşkilatlanması yoluyla önemli adımlar atılmasını sağladı. Kongre sonrasında Şark-ı Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adıyla çalışmalarını sürdürdü. Ayrıca; Ermeniler ile mücadele etmek, Doğu illerde Türklerin, Ermenilere sayıca üstün olduğu kadar tarih, kültür ve uygarlık yönüyle de üstün olduğunu kanıtlamak için çeşitli gazeteler çıkardı. Bu cemiyet; hiçbir suretle göç edilmeyecek, derhal bilim, iktisat, din alanında teşkilatlanacak, doğu vilayetlerinin uğrayacağı bir saldırıya karşı direnilecek, Doğu Anadolu’nun Türk yurdu olduğu basın ve yayın yoluyla bütün dayaya duyurulacak şeklinde kararları bulunmaktadır.

Anadolu Kadınları Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Sivas’ta kuruldu. Mustafa Kemal Paşa’nın isteği üzerine kurulmuştur. Memleketin bağımsızlık ve bütünlüğünü savunmak ve bütün Anadolu’nun birliği için çalışmak gayesiyle mitingler düzenlemiştir.

Vahdet-i Milliye: Ülke savunmasında katkısı olan cemiyet, Milli Kongre Cemiyeti gibi tüm cemiyetlerin tek bir çatı altında birleşmesini istemiştir.

Gizli Karakol Cemiyeti: en önemli görevi Kurtuluş Savaşı sırasında lojistik destek sağlamak olmuştur.

Milli Kongre Cemiyeti: amacı, Türkler hakkında dünyada yapılmış ve yapılmakta olan propagandalara yayın yoluyla karşı koymak ve Türk milletinin haklarını, tarihi vazifelerini, medeni vasıflarını belirtmekti. Kuvayi Milliye tabirinin ilk defa kullanan siyasi kuruluş da bu cemiyettir. Misakı Milli’nin kabul edilmesinde önemli rol oynamıştır. Milli cemiyetleri tek çatı altında toplamayı amaçlamıştır.

Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti: Trabzon ve çevresine yönelik Pontus Rum devletinin kurulmasını engellemek ve Ermeni iddialarına karşı bölge halkının haklarını savunmak amacıyla Trabzon’da kurulmuştur. Cemiyet yaptığı ikinci kongrede silahlı direniş kararı aldı. Bu cemiyet Erzurum Kongresi’nin toplanmasına yardım etmiş ve İstikbal Gazetesi’ni çıkarmıştır.

87 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?





Bumerang - Yazarkafe
© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım