Hoşgeldiniz  

KPSS Tarih: Türk İslam Devletlerinde Toprak Sistemi!!!

admin | 06 Aralık 2015 | Genel, Tarih

 

Din ve ırk ayrımı gözetmeksizin Selçuklu sultanları halka toprak dağıtarak boş araziyi değerlendirmişlerdir. Devlet, çiftçiye işleyebileceği kadar toprak vermiştir. Köylüden toprağın işlenmesi karşılığı vergi ile memur maaşları karşılanmış, devlet adına asker yetiştirilmiştir. Toprağın kullanım hakkı, ekilip biçilmek şartıyla babadan oğla geçebilirdi. İkta sistemi denilen uygulama üretimde, vergide, asker sayısında artışı, ülkede asayişi sağlamaya yöneliktir.

1386

Miri Topraklar: Türk-İslam devletlerinde mülkü devlete ait olan topraklara denilir. Miri topraklar; has, kıta ve vakıf olmak üzere üçe ayrılır.

Has: geliri hükümdara ve ailesine ait topraklardır.

Miri: Ülke topraklarının vergi gelirlerine göre bölümlere ayrılmasına ikta nedir. Hz. Ömer döneminde kullanılan İkta sistemi, türk tarihinde ilk kez Büyük Selçuklu Devleti’nde vezir Nizamül-mülk’ün önerisiyle uygulamaya sokulmuştur. Geliri devlete asker yetiştirmek ve memurların maaşlarını karşılamak için kullanılan topraklardır. Toprakların mülkü devletin kullanım hakkı ise köylüye aitti. Toprağın kullanım hakkı babadan oğla geçebilmiştir. İkta sahibi toprak üzerinde keyfi davranamaz. Bu sistemin faydaları; komutanlar devlete ait toprakları işleterek hem maaşlarını almışlar hem de atlı asker yetiştirmişlerdir. Bu sebeple devlet hazinesinden sıcak para çıkmaksızın taşrada hazır bir ordu oluşturulmuştur. Merkezi otorite kuvvetlenmiştir. Topraklarda feodal bir yönetim yapısının oluşmasını engellemiştir. Toprak mülkiyetinin devlete ait olması toprağa dayalı aristokratik bir gücün oluşmasını engellemiştir. Üretimde süreklilik sağlanmıştır. Ülke ekonomisi güçlenmiştir. Göçebe hayat yaşayanlara devlete ait toprakları işleme imkanı tanınmıştır. Bu sebeple ikta sistemi ile göçebe hayat yaşayanlar yerleşik hayata geçmeleri için özendirilmişlerdir. İkta sisteminin, Osmanlı Devleti’ndeki karşılığı Tımar yani Dirliktir.

t02

Vakıf: geliri medrese, darüşşifa, imarethane, kervansaray vs kamu hizmeti gören kamu kurumlarının giderleri için hayır amaçlı olarak bağışlanan toprakladır. Devlet, vakıf topraklarının gelirlerini başka bir amaç için kullanmamıştır. Vakıf toprakları özel şahısların bağışı olabildiği gibi devlet mülkü topraklar da olabilmektedir.

Mülk arazileri: mülk arazileri öşri ve haraci olamka üzere ikiye ayırılır. Mülkü Müslüman vatandaşlara ait topraklara öşri, gayrimüslim vatandaşlara ait topraklara haraci topraklar denilirdi. Devlet fayda sağlayan komutanlara ödül olarak toprak mülkü veriyordu. Bunun dışında mülk toprakları atadan miras olarak da kalabilmiştir. Bu toprakların her türlü tasarruf hakkı sahibine aitti. Satılabilir, miras bırakılabilir ve vakfedilebilirdi.

Toprak kayıtlarını Anadolu Selçuklularda Pervaneci denilen kişi tutardı. Pervaneci; Osmanlı Devletinde Nişancı ile aynı işlevi görürdü. Arazi defterinde has ve dirlik kayıtlarını tutardı. Selçuklular, komutanlara fethettikleri toprakları mülk edinme ve yönetme hakkı vermiştir. Bu durum beyliklerin oluşmasına sebep olmuştur.

2618 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım