06 Aralık 2015

KPSS Tarih: Türk İslam Devletlerinde Hukuk Sistemi!!

KPSS Tarih: Türk İslam Devletlerinde Hukuk Sistemi!!

 

Türk İslam devletlerinde hukuk şer’i ve örfi olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Şeri hukukun temelini din kuralları ve Kuran-ı Kerim oluşturmaktadır. Örfi hukukun temelini ise yönetimi ve asayişi sağlamak için koyulan kurallar oluşturur. Bu kurallarda hükümdar iradesi, gelenekler ve eski Türk töreleri etkili olmuştur.

hukuk

Şeri hukukunun uygulanmasından sorumlu kişiye “Kadı” denilmekteydi. Kadının görevleri arasında nikah kıymak, miras paylaştırma, vakıfları denetleme, ticari ve hukuki anlaşmazlıkları çözme yer alır. Anadolu Selçuklu Devleti’nde tüm kadılar başkent Konya’da bulunan Kadı’l-kudat’a karşı sorumludur. Büyük Selçuklu Devleti’nde ise Kadılar; Abbasi halifeliğinin başkenti olan Bağdat’taki “Kadı’l-Kudat’a bağlıydılar. Kadıların aldıkları kararlar bir üst kurul olan Kadılar Kurulu’nda temyiz edilebilirdi. Kadının verdiği kararlar bekletilmeksizin uygulanmış ve adaletin gereği yerine getirilmiştir. Dini kurallar, daha çok aile hukukuna ait konularda, evlenme, boşanma, nafaka vs uygulamıştır. Dini hukukun şekillenmesinde; Kuran-ı Kerim, hadis, kelam, fıkıh, tefsir, icma, kıyas vs etkilidir.

gazneliler-divanı-mezalim

Kadı-ı kudat: Şeri hukuktan sorumlu kişidir. Kadı’l-kudat başken Konya’da oturur. Kadıları denetleme yetkisine sahiptir.

Kadıleşker: Askeri davalar özel bir statüde değerledirilmiş ve Kadıleşker’in başkanlığındaki başka bir mahkemede görülmüştür.

Divan-ı Mezalim: üst düzey bürokratların hükümdar başkanlığında yargılandığı yüce divan niteliğindeki mahkemedir. Bu mahkeme halka açıktır, halktan gelen şikayetler ve beklentiler değerlendirilir.

Divan-ı Adl: Yöneticiler ve halk arasındaki davalara Divan-ı Adl’a bağlı örfi mahkemeler bakmıştır. Örfi hukuktan sorumlu kişi Emir-i Dad bugünkü Adalet Bakanı gibidir. Emir-i dad aynı zamanda Divan-ı Saltanatta temsil yetkisine sahiptir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.