06 Eylül 2015

KPSS Tarih: Şeyh Sait Ayaklanması!!

KPSS Tarih: Şeyh Sait Ayaklanması!!

 

Doğrudan rejim karşıtı dini karakterli bir ayaklanmadır. Terakki Perver Partinin izlediği politika, dini propaganda ve bazı İngiliz ajanlarının bölgedeki kışkırtmaları etkili oldu. Bu nedenle Şeyh Sait önderliğinde 13 Şubat 1925 yılında Piran’da ayaklanma başladı. Ayaklanma Diyarbakır’dan Erzurum’a kadar büyük bir alana yayıldı. Ayaklanma karşısında etkisiz kalan Fethi Okyar hükümeti istifa etti ve yerine yeni hükümeti İsmet İnönü kurdu. İnönü sıkıyönetim ilan edip bazı önlemler aldı.

4 Mart 1925’te Takrir-i Sukun kanunu çıkarıldı,

Hıyanet-i Vataniye Kanunu’na yeni maddeler eklendi,

Ayaklanma konusunda hükümete tam yetki verildi,

Kısmi seferberlik ilan edildi,

İstiklal mahkemeleri kuruldu,

Ayaklanma bastırıldı. İstiklal Mahkemelerinde suçlular yargılandı. Bu olay laik cumhuriyete yapılan ilk isyandır, böylece çok partili sisteme geçişin henüz gerçekleştirilemeyeceği anlaşıldı.

Şeyh Sait Ayaklanmasının Sonuçları;

Yeterli tedbirleri alamayan Fethi Okyar hükümeti istifa etti,

Takrir-i Sükun kanunu çıkartıldı,

İstiklal Mahkemeleri tekrar faaliyete geçti,

Terakki Perver Cumhuriyet fırkası kapatıldı, 1929 yılına kadar basına sansür getirildi,

Ayaklanmada rolu olan İngilizler Musul meselesini gündeme getirdi, isyan nedeniyle 1926 yılında Musul elden çıktı,

İlk çok partili hayata geçiş denemeleri başarısızlıkla sonuçlandı.

Etiketler:

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.