Hoşgeldiniz  

KPSS tarih:  1921 Anayasası (Teşkilatı Esasiye)

admin | 26 Aralık 2017 | Genel, Hukuk, Tarih

Osmanlıların hazırladığı anayasa yani Kanuni Esasiye etkinliğini kaybedince ve Kurtuluş Savaşı yıllarında halkın istekline cevap veremeyince Türkiye Büyük Millet Meclisi yeni bir anayasa kabul etti. Kurtuluş Savaşı yıllarında tüm çalışmaların yapılmasında temel esasları belirleyen  ve 23 temel madde ve bir geçici maddeden oluşan bir anayasa hazırlandı.

Yeni Türk Devleti’nin ilk anayasası olarak kabul edilen bu anayasa, olağanüstü şartlarda acil ihtiyaçları karşılamak amacıyla kısa sürede hazırlanmıştır. 1921 anayasasının önemli maddeleri şunlardır;

Egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur,

Yyönetim, Halkın kendi kaderini kendi tayin edeceği temeline dayanır,

Yasama, yürütme ve yargı yetkileri Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne aittir. Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi yargı yetkisini İstiklal Mahkemeleri’nin kurulması ile kullanmaya  başlamıştır,

Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi’nce yönetilir,

Türkiye Büyük Millet Meclisi halkın seçtiği üyelerden oluşur,

Türkiye Büyük Millet Meclisi genel kurulu her yıl kasım ayı başında çağrısız toplanır,

Seçimler iki yılda bir yapılır,

Seçme yaşı 18’dir,

Çift dereceli seçim sistemi benimsenmiştir,

Şeriat hükümlerinin uygulanması, savaşa ve barışa karar verilmesi, seçimlerin yapılması Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne aittir,

İcra vekilleri yani Bakanlar Kurulu içlerinden birini hükümet başkanı seçecektir,

Halkın yönetime katılımını sağlayacak yerinden yönetim ilkesi benimsenmiştir,

Ülkenin idaresi il, ilçe ve nahiyeleri ayrılmıştır,

Yasa konulması, değiştirilmesi ve kaldırılması hakkı Türkiye Büyük Millet Meclisi’nindir,

Bakanlar kurulunun görev ve sorumluluğu özel yasayla belirlenmiştir,

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Bakanlar Kurulu’nun yani İcra vekilleri heyetinde  doğal başkanıdır.

Bu anayasa Türk devletinin tam olarak kurulduğunu göstermektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi egemenliğinin kaynağının halk olduğunu bu anayasa ile ilan etmiştir. Devlet artık halk tarafından yönetilmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi halkın temsilcisi olan milletvekillerinden oluşmaktadır. Ayrıca bu anayasa, güçler birliği yani yasama, yürütme ve yargının Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde toplandığını ifade etmektedir.

Ulusal Egemenlik ilkesinin temel alan anayasa meclis hükümeti sistemini kabul ediyordu. Meclis, yasama yetkisini de kendi içinden seçtiği Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümeti eliyle kullanıyordu. 1921 Anayasası’nda bakanların meclisten teker teker seçilmesi meclis hükümeti sisteminin uygulandığını gösterir. Anayasanın hükümetin kurulmasına dair bu hükmü İkinci Türkiye Büyük Millet Meclisi döneminde kabine krizine yol açmıştır. 1921 Anayasası’nın dayandığı temel ilkeler Ulusal Egemenlik, güçler birliği, tek meclis ve meclisin üstünlüğü ilkesidir. Bu anayasada yargıdan ve temel haklardan söz edilmemiştir.

1923 yılında anayasada yapılan değişiklikler ise;

Türkiye devletinin rejiminin Cumhuriyet olduğu,

Devletin resmi dili Türkçe’dir,

Devletin dini İslam’dır,

Başkenti Ankara’dır,

Devletin başında cumhurbaşkanı vardır. Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri tarafından ve Türkiye Büyük Millet Meclisi arasında bir seçim döneminde 4 yıl için seçilir,

Cumhurbaşkanının tekrar seçilmesinin mümkündür,

Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından meclis üyeleri arasından seçilir,

Bakanlar; meclis üyeleri içerisinden başbakan tarafından seçilir ve tamamı cumhurbaşkanının onayına sunulur.

43 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım