Hoşgeldiniz  

İzmirin Gözdesi Efes Artemis Tapınağı!!!

admin | 23 Haziran 2015 | Genel, Gezi ve Eğlence, Tarih

 

Yunan mitolojinde Ay tanrıçası olarak adlandırılan Artemis aynı zamanda Güneş tanrısı Apollon’un ikizi bakire avcıdır. Ancak Efesli Artemis (Efesya) Yunan mitolojinde yer alan Artemis değil,  Anadolu tanrıçası Kibele’nin bir kültü olduğu sanılmaktadır. Kültürler arası kaynaşma sonucu ve etkilenme sonucu Kibele, Artemis şeklinde de anılmaya başlamıştır.

Dünyanın 7 harikası listesinde yer alan ve Astemision diye de bilinen Efes Artemis tapınağı İzmir ilinin Selçuk ilçesinde bulunur. MÖ 560-550 yıllarıda Lydia Kralı Kroisos tarafından İon düzeninde yaptırıldığı, MÖ 356 yılında yangın sonucu aslına uygun olarak ancak 3 metre yükseklikte yeniden yapıldı. Helenistik dönemin unsurlarını taşıyan tapınak dönemin en büyük tapınağıdır. İstila sonucu Gotlar tarafından 262 yılında yıkılmıştır, yıkılmanın akabinde yeniden onarılmıştır. Osmanlı İmparatorluğu dönemide Bristish Museum adına 1869-1874 ve 1904-1905 yıllarında yapılan kazılarda çıkartılan tapınak kalıntıları İngiltere’ye götürülmüştür.

Tapınak MÖ 550 yılında Giritli mimar Chersiphron ve oğlu Metagenes tarafından tasarlanmıştır. Kral Kroisos da tapınağın yapılmasını sağlamıştır. Bataklık bir alana inşaa edilen tapınağın asıl amacı depremleri önlemektir. Zamanla tapınak tüccarların, kralların, turistlerin ziyaret alanı haline gelmiştir.

MÖ 356 yılında Herostratus adında bir tarafından kundaklanan tapınak yıkıldı. Her şeye rağmen ünlü olmak yani “herostratik ün” terimi buradan gelir. Tapınağın yandığı gece Büyük İskenderin doğum günüdür. Büyük İskender tapınağı yaptırmak için para ve yardım önerse de Efesliler kabul etmemiştir. Ancak tapınak Efesliler tarafından MÖ 323 yeniden restore edilmiştir.

Tapınak bu sefer Gotların 263 yılında yaptıkları akın sonucu yıkıldı. Daha sonra geçen zaman süreci içerisinde Efeslilerin çoğunun hristiyanlığı seçmesiyle tapınak tekrar inşaa edilmedi. Kalıntılar hristiyanlar tarafından başka yapılar için kullanıldı.

1863 yılında British Museum ve John Turtle Wood tarafından tapınak araştırılmaya başlandı. 1869 yılında tapınağın temelleri bulundu. Bulunan heykeller ve bazı kalıntılar British Museum’a götürüldü.

1904′de yine aynı müzeden D.G. Hograth’ın liderliğindeki bir ekip kazılara devam ettiler ve sitede birbirinin üzerine inşaa edilen 5 tapınak olduğunu keşfettiler.

Mimarisi
Tapınağın üç evreden oluştuğu sanılmaktadır. A evresin Artemisium olarak adlandırılan tapınaktan önce orada yaklaşık MÖ 7. yüzyılda yapılmış bir sunaktır. B evresi daha sonra bunun üzerine yapılmış olan tapınak, C evresi ise yangından sonra yapılan restorasyondur.

Tapınağın içi ve içindeki sanat hakkındaki tanımlamaların ve hemen hepsi tarihçi Plynus’un anlattıklarına dayanmaktadır. Pliny tapınağı 115 meters uzunluğunda ve 55 metre eninde neredeyse tamamen mermerden olarak tanımlamıştır. Tapınak her biri 18 metre olan 127 İyonik stilde kolondan oluşmaktadır.

Artemis Tapınağı içinde birçok sanat eseri vardı. Ünlü Yunan hekeltraşlar Polyclitus, Pheidias, Cresilas, and Phradmon tarafından yapılmış heykellerle, tablolarla ve altın ve gümüşle bezenmiş kolonlarla donatılmıştı. Sanatçılar en güzel heykeli yaratmak için birbirleri ile yarışırlardı. Bu heykellerin büyük bir çoğunluğu Efes şehrini kurduğu söylenen Amazonlar’ın heykelleridir.

Pliny ayrıca, Mausolos’un mozolesi üzerinde de çalışan Scopas’ın tapınağın kolonlarındaki kabartmaları oyduğunu söyler.

Atinalı Athenagoras, Efes’teki baş Artemis heykelinin yaratıcı olarak Daedalus’un öğrencisi Endoeus ‘un ismini vermiştir.

503 Kez Görüntülendi.
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım