Hoşgeldiniz  

İsmet İnönü Kimdir?

admin | 28 Temmuz 2017 | Genel, Savaş Sanatı, Siyaset, Tarih

1884-1973 tarihleri arasında yaşamıştır. ÜNLÜ devlet adamı ve Türkiye Cumhuriyetinin ikinci Cumhurbaşkanıdır. İzmir’de doğdu. Baba tarafından Malatyalı olup köklü Kürümoğlu ailesindendir. Ana soyu ise Razgrad’lıdır. İlk öğreni­mini Sivas’ta yaptı, daha sonra Askeri Rüştiye’yi, Harbiye’yi ve Harp Akademisi’ni bitirdi; kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı. Başarılarla dolu askerlik yaşantısının yanısıra yarım yüzyılı aş­kın bir süreden beri politika dünyasının içinde yer aldı.

İNÖNÜ’nün politika hayatı, 1908’de henüz kolağası iken İttihat ve Terakki’nin Edirne teşkilâtı­nı kurmasıyle başlar. Meşrutiyetin ilânını müteakip Mustafa Kemal ile birlikte İttihat ve Terakki’nin kongresinde askerlerin siyasete karışmamaları tezi­ni savunarak siyaset ile ilgisini bir süre kesti.

Bundan sonra askerlik hayatına devam etti. 31 Mart ayaklanmasını bastırmak için İstanbul’a gönde­rilen Hareket Ordusu’nda görev alan İsmet Bey da­ha sonra Yemen’e gitti. Balkan Savaşı sırasında İs­tanbul’a döndü ve Bulgarlarla yapılan barış müza­kerelerine askerî müşavir olarak katıldı. Kafkas, Fi­listin ve Suriye cephelerinde savaştı. Kurtuluş Savaşı’nın başladığı günlerde İstanbul’da bulunan Albay İsmet Bey, Atatürk’ün daveti üzerine Anadolu’ya geçti. Birinci Millet Meclisine Edirne Milletvekili ola­rak katıldı.

Millet Meclisi tarafından Genelkurmay Başkan­lığına getirilen İsmet Bey kısa bir süre sonra Batı Cephesi Kumandanlığı görevini de üzerine aldı. Çer­keş Ethem’in bertaraf edilmesinde gösterdiği başarı­dan sonra 10 ocak 1921 günü Birinci İnönü zaferini kazanan kumandan oldu. Bu zaferi müteakip Büyük Millet Meclisi tarafından generalliğe terfi ettirilen İsmet Paşa, 27 mart 1921 günü İkinci İnönü zaferini de kazanarak başarılı askerlik hayatına ölümsüz bir zafer daha hediye etti.

İkinci İnönü zaferini müteakip Atatürk,kendisi­ne tarihe geçen şu sözleri tellemişti: «Yalnız düş­manı değil, milletin makûs talihini de yenmiş ol­dunuz.»

İnönü zaferlerinin başarılı kumandanı İsmet Paşa’ya «İnönü» soyadı, Atatürk tarafından verilmişti.

Daha sonra Umum Garp Cephesi Kumandanlığı’ na getirilen İsmet Paşa, 30 Ağustos zaferini mütea­kip ferik rütbesine terfi ettirildi ve zaferi müteakip toplanan Mudanya Konferansı’nda Türkiye’yi temsil ederek Mudanya Andlaşması’na imzasını koydu.

Cumhuriyetin ilânının ertesi günü Reisicumhur Gazi Mustafa Kemal Paşa tarafından hükümeti kur­makla görevlendirilen ismet Paşa, Hariciye Vekilliği de uhdesinde kalmak üzere Başvekil oldu.

31 ekim 1922 günü Hariciye Vekilliğine tayin edilmiş bulunan İsmet Paşa, Lozan’da toplanan bü­yük sulh konferansına başmurahhas olarak katılmış ve siyaset alanının ilk büyük zaferini bu konferans sırasında, siyaset dünyasının en ünlü politikacılarına karşı kazanmıştı.

30 Ağustos 1926 günü «Birinci Ferik»liğe terfi ettikten sonra askerlik hayatını kapatarak emekliye ayrılan İsmet Paşa bundan sonra kendisini tamamen politikaya verdi.

Bu tarihten sonra on beş yıl süre ile Atatürk’e Başvekillik yapan İsmet İnönü, bu arada kısa bir sü­re bu makamdan uzak kalmıştı.

Atatürk’ün vefatını müteakip Türkiye’nin ikinci Cumhurbaşkanlığına seçilen İnönü, bu arada basiret­li politikasıyle Türkiye’yi İkinci Dünya Savaşı’nm dı­şında bırakmasını becererek ününü bir kez daha ulu­sal sınırların dışına taşırdı.

Cumhuriyet Halk Partisi’nin Genel Başkanlığı görevini de uhdesinde bulunduran Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, 1950 seçimlerinde partisinin seçimleri kaybetmesiyle iktidardan düştü ve bundan sonra si­yaset hayatına «Muhalefet Lideri» sıfatıyle devam etti.

27 Mayıs 1960’a kadar «Muhalefet Lideri» ola­rak başarılı politika hayatını sürdüren İsmet İnönü 27 Mayıs Devrimi’ni müteakip Kurucu Meclis tara­fından hazırlanan yeni anayasadan sonraki koalis­yon hükümeti sırasında tekrar Başbakan olarak gö­rev aldı.

İnönü daha sonra koalisyondan ayrı olarak kur­duğu hükümetin başında iken ve Amerika’yı ziyare­ti sırasında Meclis’te yapılan oylama sonucu iktidar­dan düşürüldü.

O tarihten sonra tekrar «Muhalefet Lideri» ve Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı olarak siyasî Hayatını sürdürmeye devam etti.

ilk Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden bu yana milletvekili bulunan ve teşrii hayatta erişilmez bir rekora ulaşan İnönü, yarım yüzyıldan beri aralıksız milletvekilliği yapmakla dünya siyaset hayatında re­kor kırmıştır şüphesiz kî.

Cumhuriyet Halk Partisi’nin seksen sekiz yaşın­daki lideri İsmet İnönü, dünya siyaset sahnesinin en ünlü ve en yaşlı siyaset adamlarının başında yer al­maktadır.

Kaynak: 100 Ünlü Türk, Vikipedi,

94 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım