Hoşgeldiniz  

Hayvanlar Alemi: Boynuzlugiller Takımı!!!

admin | 27 Kasım 2017 | Genel, Hayvanlar Alemi

Omurgalı hayvanlardan memeliler sınıfının toynaklılar üsttakımının çiftparmaklılar takımının gevişgetiren alttakımının sığır ve davarlar üstfamilyasına giren bir familyadır. Latince adı Bovidae’dir. Bu familyada genellikle sığır, koyun, keçi ve antiloplar bulunur. Fakat “antilop” sözcüğünün kapsamı kesin değildir. Oldukça narin yapılı, büyük ve boynuzları yukarı doğru uzamış her boynuzlugile antilop denmektedir; yani bunlar ne sığır, ne keçi ne de koyun olan boynuzlugillerdir. Dağ keçisi ve ceylan gibi bazıları keçiye çok benzedikleri için “keçiantilobu” adıyla tanınırlar. Bunlar antilopların en tipikleri olan ceylanlarla keçiler arasında bir görüşüne sahiptirler.

Boynuzlugillerin gözlerinin üst hizasında boynuzlar yer alır. Her boynuzun, kafatasının uzantısı olan bir iç kısmı ile kaynağını derinden alan keratinleşmiş bir kabu kısmı vardır. Bu boynuzsu kabuk, deri foliküllerinden çıkmış olan kıla benzeyen fakat içlerinin boş oluşu ile gerçek kıllardan ayrılan ince liflerden oluşmuştur. Boynuzun iç kısmının üzeri üstderiye ait üreyen bir kat ile kaplanmıştır. Bu üreyen kat lifleri salgılayarak boyunuzun büyümesini sağlar.

Boynuzlugillerin 32 dişi vardır. Bazılarında ön alt azıdişler düşebilir. Böylece alt köpekdişi ile ön azıdişleri arasında uzun bir yarık kalmış olur. Üst kesicidişlerle köpekdişleri genellikle yoktur. Geyiğin ise uzun ve hanceri andıran üst köpekdişleri vardır. Safra kesesi geyiklerle, zürafagillerde olduğu halde, boynuzlugillerde yoktur.

Boynuzlugillerin bilimsel bir sınıflandırmasını yapmak güçtür. Bu familya içinde birbirinden oldukça farklı tipler yer aldığından çeşitli üzmanların önerilerine göre çok sayıda altfamilyaya yer vermek gereklidir. Boynuzlugillerin birbirine karşıt iki tipi olduğu kabul edilmektedir; bir yanda sığırlar, diğer yanda da koyun, keçi vb hayvanlar. Kendi aralarında birçok farklar bulunan antiloplar topluluğunun bu iki tipten hangisine sokulacağı konusundan ise fikir birliği yoktur.

Sığırlar altfamilyasında boynuzların karina dışındaki yerleri pürüzsüzdür. Karina belli belirsiz ya da kemiğin boylu boyunca gidip ona köşeli bir görünüm verecek kadar belirli olabilmektedir. Keçilerin boynuzlarında karina bulunmaz, onun yerine boylu boyunca halkalar vardır. Sığırların boynuzları keçilerde olduğundan daha geridedir. Sığırların yüzü kafataslarının tümü gözönüne alındığında daha aşağıya doğru olup, burun çıkıntısı da çok daha geniştir.

Sığırlarla keçiler arasında renk farkı da vardır. Sığırların kalçalarında genellikle bir dizi leke bulunur; gövdeleri bazen dikine beyaz şeritlerle bezenmiş bir görünüş alır. Gözlerin arasında beyaz bir çizgi, her iki yanakta ikişer beyaz leke, boğazda beyaz bir iz bulunmakta olup, bacakların alt parçaları da genellikle beyazdır. Bu farklı renkler ormanda yaşayan hayvanların, yaprakların arasında sızan ışık oyunlarına uyarak kendilerini gizlemelerine yarayabilecek niteliktedir. Keçilerde ise yüzün alt bölümünü gözlerden burna kadar dolduran beyaz şeritler, daha koyu renkli bir burun ve bunları aşağıdan çevreleyen siyahımtırak şeritler belli başlı renk özelliklerindir. Beyaz yüz çizgileri sadece gözleri çevreleyen beyaz halkalar kalana kadar azalabilmekteüir. Keçilerde gövdenin üst bölümü açık renkli olup böğürler daha koyudur. Bu iki tonun arasında çoğunlukla uzunlamasına giden kara bir şerit yer alır.

Sığırlarla keçilerin davranışları dah birbirinden çok farklıdır; örneğin tehlike karşısında tepkileri aynıdır. Keçiler bir tehlike hissedince hemen kaçıp uzaklaşırlar, fakat 90 m kadar uzaklaştıktan sonra tehlikeyi yaratan şeyin ne durumda olduğunu görmek için durup bakalar. Koşarken, arka kısımlarını büküp ayaklarının dördünü de dümdüz bir araya toplamış durumda dikine havaya sıçrarlar. Bu hareket, topluluğun diğer üyelerini tehlikeden haberdar etmeye ve aynı zamanda görüş alanını genişletmeye yarar. Sığırlar ise hemen kaçmazlar. Yürürken donakalmışçasına dururlar. Sonra da tehlikenin nedenini anlayıncaya kadar çok ihtiyatlı bir şekilde hareket ederler.

Çiftleşme sırasında davranışlarda bu iki familya birbirinden farklı hareket eder. Erkek keçi ön ayaklarından birini dimdik uzatıp dişinin arka bacaklarının arasına ya da karnının altına yerleştirir; bu ayağı ile dişinin arka bacaklarından birini okşamaya başlar. Erkeğin başı hep yukarıda olup boynu gerilmiş durumdadır; çiftleşme bu durumda gerçekleştirilir. Sığırlarda böyle bir dikilme hali yoktur. Erkek boynunu dişinin boynuna yapıştırır veya arkasına koyar ve bu durumda çiftleşir. Çiftleşmeden önce erkek dişinin önünde yürüyerek ya da koşarak onun yolunu keser; bazen de boynuzlarıyla dişinin önündeki toprağı kazar.

Kaynak: Hayvanlar Ansiklopedisi,

162 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım