Hoşgeldiniz  

Hayvanlar Alemi: Başkalaşım Nedir? Özellikleri Nelerdir?

admin | 30 Nisan 2017 | Biyoloji, Genel, Hayvanlar Alemi

Embriyo evresinde ergin olana kadar bir hayvanın geçirdiği biçim ve yapı değişimine başkalaşım denir. Latince adı Metamorfoz’dur. Kuşlar ve memeliler gibi hayvanlar başkalaşma geçirmezler; bunlarda yavru ile ergin havyan arasında, büyüklük farkından ve eşeysel bezlerin etkin olmayışından başka ayrılık yoktur. Birçok hayvanlarda ise ebriyo evresinden sonra larva evresi gelir. Larvanın ergin hayvanlardan çok farklı bir yaşayış biçimi vardır. Ancak “başkalaşma” geçirdikten, yani yapısal bir düzenden, başka bir yapısal düzene geçtikten sonra ergin havyanın bütün özelliklergini taşır. Yapıcı ve köreltici süreçlerin etkisinde gelişen başkalaşma, doku ve organların yapımı ve körelmesi olarak da tanımlanabilir. Başkalaşmada geriye dönüş yoktur; larvaya özgü organ taslakları yok olduğundan, ergin hayvanın yeniden larva olması olanaksızdır.

Başkalaşma özellikle böceklerde, kabuklularda, derisidikenlilerde, yumuşakçalarda belirgindir. Sölentereler ve bazı halkalıkurtlarda da görülür. Omurgalı hayvanlardan ikiyaşayışlılarla bazı balıklar da başkalaşma geçirirler. Eklembacaklılarda, emriyon sonrası gelişim sırasında örtenek ve onu bağlı organlar değişir. Fakat bu değişiklikler belirgin değildir.

Böceklerin gelişmesi, başkalaşma saçısından üç temel gruba ayrılır; Başkalaşmasız gelişme, yarıbaşkalaşma ve tambaşkalaşmadır.

Başkalaşmasız gelişme yani ametaboli yarı ya da tümbaşkalaşma göstermeksizin meydana gelen bir tip gelişmedir. Bu gruba giren ve başkalaşma göstermeyen böceklerin gelişmeleri sırasında karın bölgesindeki bölütlerinin sayısı değişebilir. Ebriyon sonrası gelişmelerinde ergin olmayan ve ergin şekiller görülür. Yarıbaşkalaşma yani hemimetaboli; bazı böceklerde görülen bir başkalaşma tipi olup, nimfa ve ergin evrelerini kapsar. Yarıbaşklaaşma gösteren böcekler iki gruba ayrılırlar. Birinci grupta, ilk evre ile ergin evre arasında büyük bir ayrılık yoktur; nimfalar da erginlerin yaşadıkları ortamda yaşarlar, aynı davranışları gösterirler. İkinci grupta ise ilk evre ile ergin evre arasında büyük ayrılıklar olup, nimfalar erginlerin yaşadığından çok değişik bir ortamda yaşarlar ve farklı davranışlar gösterirler.

Tümbaşkalaşma yani holometaboli ise larva, pupa ve ergin evrelerini içine alır. Larva ile ergin hayvan arasında görülebilir başkalıklar vardır.

Kaynak: Hayvanlar Ansiklopedisi,

73 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?





Bumerang - Yazarkafe
© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım