Hoşgeldiniz  

Elektromanyetizma’nın Ortaya Çıkışı!

admin | 14 Kasım 2018 | Bilim, Bilim Adamları ve Kaşifler, Fen Bilimleri, Genel

Elektrik ile mıknatıslık arasında birçok benzerlikler vardır. Elektrikte pozitif ve negatif, mıknatıslıkta kuzey ve güney kutupları, her ikisinin de zıtlıkları bulunur. Her iki durumda da zıtlar birbirini çeker, benzerler iter ve yine her iki durumda da çekimin veya itilmenin gücü aradaki uzaklığın karesiyle azalır.

Bu nedenle birçok bilim adamı iki doğa olayı arasında bir bağlantı olabileceğini düşündüler. Yapılan bir deneyin sonuçları Danimarkalı Fizikçi Hans Christian 0rsted (1777- 1851 ) tarafından 1820’de yayımlandı.

Bir sınıfta yapılan gösterinin bir parçası olarak, Orsted içinden bir akımın geçtiği bir tele bir pusula yaklaştırdı. Mıknatıs iğnesi oynadı ve akımın gittiği yön ile tersi yönü değil, bu yöne dik açıda olan bir yönü gösterdi. Orsted akımın yönünü tersine çevirdiğinde, mıknatıs iğnesi ters yönü gösterdi, fakat hala akıma dik açıdaydı.

Orsted’in bu keşfi o kadar önemsemedi fakat diğer bilim adamları bu keşif ile uğraştılar. O yıl sona ermeden önce Fransız Fizikçi Andre-Marie Ampere (1775-1836), bir tanesi serbestçe ileri geri yönde hareket edebilen iki paralel tel hazırladı. Her iki tel de aynı yönde akım taşıdıklarında, iki tel açıkça birbirini çektiler. Akım ters yönde gittiğinde ise birbirlerini ittiler. Bundan sonra bir telin serbestçe kendi etrafında dönmesi sağlandığında, akımlar zıt yönlerde gittiklerinde yarım daire boyunca dönerek hareket eden tel, akımların her iki telde de aynı yönde gitmesini sağlayan bir pozisyonda durdu. Elektrik akımı taşıyan tellerin mıknatıslık özelliklerine sahip olduğu açıktı.

Ampere, ayrıca sarmal eğri şeklinde bükülmüş bir telden (yatak yaylarının şekline benzer) geçen akımın, telin her döndüğü yerde mıknatıslık etkisini kuvvetlendirdiğini ve sarmalın açıkça kuzey ve güney kutbu olan bir çubuk mıknatısı gibi davrandığını da sergiledi.

Aynı yıl bir başka Fransız Fizikçi François Arago ise ( 1 786-1853) bakır bir
telden akım geçirildiğinde, sıradan bir çelik mıknatıs gibi demirden talaşları çekip kaptığını gösterdi. Bundan sonra Alman Fizikçi johann Salamo Christoph Schweigger (1779-1857), 0rsted’in deneyindeki iğnenin sapma miktarının, akımın kuvvetini ölçmede kullanılabileceğini gördü. Bu şekilde
ilk galvanometreyi yaptı. Yapılan bütün bu deneyler 1820’nin sonlarında elektromanyetizm olayının fizikte sağlam yerini aldığını gösteriyordu.

Kaynak: Bilim ve Buluşlar Tarihi,

41 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım