Hoşgeldiniz  

Elektrikli Jeneratörler!

admin | 20 Aralık 2018 | Bilim, Bilim Adamları ve Kaşifler, Fen Bilimleri, Genel

Orsted’in bir elektrik akımının manyetik bir etki dağurabildiğini göstermesinden sonra, Faraday’in aklına bunun tersinin de doğru olduğu, yani bir mıknatısın elektrik akımı doğurabileceğinin gösterilmesinin mümkün olduğu fikri geldi.

Bunu yapmak için, Faraday demirden bir halkayı kullandı. 1831’de demirden halkanın bir bölümüne tel bir bobini sardı ve bir pile bağladı. Devre bir anahtarla açılıp kapanabiliyordu. Devreyi kapattığında akım geçiyor ve demir halkada manyetik bir alan oluşturularak konsantre edilebiliyordu.

Şimdi de demir halkanın başka bir bölümüne ikinci bir bobinin sarıldığını ve bir galvanometreye (elektrik ölçeği, ç.n.) ağlandığını düşünün. Demirden halka üzerinde oluşturulan manyetik alan bu durumda ikinci bobinde bir akım yaratır ve galvanometre de akımın varlığını kaydeder.

Deney işe yaradı. Faraday ilk elektrikli transformatörü icat etmiş ve elektromanyetik indüksiyonu (kapalı bir devreyi, şiddeti her an değişen bir manyetik alanın içine koyarak onun üzerinde bir
elektrik akımı oluşturmak, ç.n.) keşfetmişti. Ancak işler istediği gibi gitmedi. Manyetik alanın sürekliliğini karşılayacak sürekli bir elektrik akımı yoktu. Bunun yerine devreyi kapattığında, galvanometrenin iğnesinin oynamasıyla belirlenen anlık bir akım parıltısı ve devreyi açtığında da ters yönde ikinci bir parıltı meydana geliyordu.

Faraday bunu gözünde canlandırdığı kuvvet hatlarıyla açıkladı. Devre kapalı olduğunda ve elektrik akmaya bırakıldığında, manyetik kuvvet hatları dışarı doğru yayılıyorlar ve bir elektrik akımı doğurarak ikinci bobinden geçiyorlardı. Devre tekrar açıldığında, manyetik kuvvet hatları içe doğru çöküyor ve ters yönde bir elektrik akımı doğurarak ikinci bobinden tekrar geçiyorlardı. Birinci bobindeki akım düzenli olarak aktığından
manyetik hatlar yerinde kaldığında ise, her iki yönde de hiçbir hat ikinci bobinden geçmiyor ve burada akım doğmuyordu.

Faraday daha sonra kuvvet hatlarından sürekli geçen, metalden bir kesik yapma yolu icat etti. Bakırdan bir tekerleği, ispiti (jantı, ç.n.) at nalından devamlı bir mıknatısın kutupları arasından geçecek şekilde döndürdü. Bakırdan tekerlek dönük durumda kaldığı sürece, ispiti manyetik kuvvet hatlarını sürekli olarak kesti ve bir elektrik akımı sürekli olarak tekerlekten geçmeye başladı. Bu akım yönlendirilebiliyor ve iş yapması sağlanabiliyordu. Böylece Faraday ilk elektrikli jeneratörü icat etti.

O zamana dek elektrik akımı sadece pillerle üretiliyordu; bu da elektriğin çinko gibi metallerin yakılmasıyla elde edilmesi anlamına geliyordu. Bu nedenle elektrik pahalı ve miktar olarak kısıtlıydı.

Bakırdan tekerleğin manyetik kuvvet hatlarını kesecek şekilde döndürülmesi oldukça çaba gerektiriyordu ve elektriğe çevrilen de bu enerjiydi. Eğer tekerleği kas gücüyle döndürmek zorunda kalınırsa, az elektrik elde ediliyordu. Ancak tekerlek buhar gücüyle işletilebilirdi ve sonunda da böyle oldu. Bu elektriğin yanan yakıttan ya da akan su veya esen rüzgar gibi bol bol bulunan enerji kaynağından üretilebileceği anlamına geliyordu. Sonunda elektrikli jeneratör yeterince iyileştirildiğinde, elektrik ucuz ve istenen miktarda üretilmeye başlandı.

Kaynak: Bilim ve Buluşlar Tarihi, Vikipedi,

48 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım