Hoşgeldiniz  

Dünden Bugüne Sebiller!!!

admin | 15 Kasım 2015 | Genel, Sanat

Sebiller: türbe, tekke ve çeşme yanlarında halka parasız su ve şerbet dağıtmak üzere hayrat olarak yaptırılan bölümdür. Anadolu’da yapılan sebillerin büyük bölümü Osmanlı Devleti tarafından yaptırılmıştır. Bunlardan büyük bölümü kitabelidir.

Duvar bölümü mermerden yapılan sebillerin ön bölümünde tunç parmaklıklar vardır. Sebilin üstü kubbeyle örtülüdür. Tavanı genellikle saçak biçimindedir.

Memluk, Zengi, Artuklu saray ve medreselerinde selsebillerin yapıldığı görülür. Ayrıca Memluklular sebilküttap denen çeşmeler de vardır.

Anadoluda ve Anadolu dışında Türkler, sebilin yanınd a selsebil, çeşme ve şadırvan yapımına da önem vermişlerdir. Sebil ve çeşmeler ayrı ayrı olduğu gibi bir arada da yapılmıştır. Sebillerin birçok mimari biçimi vardır.

Bunlardan bazıları köşe sebilleridir. Süleymaniye’de Mimar Sinan Sebili, Bozdoğan Kemeri yanında Gazanfer Ağa Sebili, Eyüp’de Şah Sultan Sebili köşe sebillerine örnek olarak gösterilebilir. Seyrek olarak görülen bir tip sebil ise Sultanahmet Camisi sebillerinde olduğu gibi duvara açılan bir pencere biçimindedir. Yapının cephesini süslemek amacıyla gerçekleştirilen cephe sebillerine örnek olarak da barok üsluptaki Kabataş Koca Yusuf Paşa sebili gösterilebilir.

Ayrıca anıtsal olarak yapılan bağımsız çeşmelerin köşelerine sebiller de yapılmıştır. Sulanahmet’teki Ahmet III Çeşmesi’nde doğu mimarlık özelliklerinin yanında batı etkisi de görülür. Bu çeşmede cephelerde çeşmeler, köşelerdeyse sebiller yer alır. Üstü saçaklı örtülü ve beş kubbelidir. Cephesinde ozan Seyyid Vehbi’nin övgüleri yer alır. Çeşme, tümüyle çiniler, altın yaldızlı kalem işleri ve renkli taşlarla süslenmiştir.

Osmanlılarda Mimar Sinan’ın gerçekleştirdiği su yollarına bağlı olarak çok sayıda sebil ve çeşme yapılmasına karşın, asıl gelişme Lale Devri’nde olmuştur. Osmanlılarda yapılan öbür önemli sebiller arasında şunlar sayılabilir. Çarşıkapı’da Koca Sinan Paşa Sebili, Soğukçeşme Beşir Ağa Sebili, Laleli Sebili, Emirgan Abdülhamit I Sebili, Eyüp Mihrişah Sebili, Koca Mustafa Paşa Camisi’nde Rıfat Paşa Sebilleri gösterilebilir.

Kaynak: Gelişim Hachette

611 Kez Görüntülendi.
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım