Hoşgeldiniz  

Coğrafya: Türkiye’de Kır Yerleşmesi!!!

admin | 24 Aralık 2015 | Coğrafya, Genel

Nüfusu 10.000’den az olan ekonomik faaliyetleri tarım ve hayvancılığa dayanan eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel hizmetlerin gelişmediği küçük yerleşim birimleridir.

Köyler: 18 Mart 1924 yılında çıkarılan 442 sayılı köy kanunu ile tanımlanan, kendisine ait taşınır ve taşınmaz malları bulunan, muhtar tarafından yönetilen, toplu veya dağınık yerleşim birimidir. Köy yurdumuzun en küçük yönetim birimidir.

sinap0011

Köylerimizin toplu veya dağınık olmasını belirleyen çeşitli faktörler vardır. Bu faktörlerin başında yüzey şekilleri ve iklim gelir. Arazinin düz, yağışın az olduğu yerde toplu; arazinin engebeli ve su kaynaklarının bol olduğu yerlerde dağınık yerleşme yaygındır.

Köy altı yerleşmeleri; yılın tamamında veya bir bölümünde kullanılan, tarım ve hayvancılık yapılan, idari açıdan köye bağlı, toplu veya dağınık yerleşmelerdir. Kom, çiftlik, mezra, mahalle, ağıl, dam, yayla, divan, dalyan ve oba gibi isimlerle anılırlar.

Bu tür yerleşmelerin ortaya çıkmasında etkili olan faktörler;

Kalabalık ailelerden koparak bağımsız yaşama isteği,

Aileler arasında çıkan anlaşmazlıklar,

Tarım arazilerinin yetersiz kalması ve birbirden uzak olması,

Hayvanlar için otlak ve barınak temini,

Devlete ait arazilerin, özellikle orman alanlarının topraksız aileler tarafından kullanılması,

Mahalle ve Mezralar: bir köyden ayrılmış, fakat idari fonksiyonu olmadığı için ayrı bir köy sayılamayan yerleşme üniteleridir. Bunlar devamlı yerleşmelerdir.

Divan: Birkaç mahallenin tek muhtarlık olarak birleştiği kır yerleşmeleridir. Özellikle Batı Karadeniz’de yaygındır.

Çiftlik: bir veya birkaç ev, ambar ve tarım arazisinden oluşan yerleşmelerdir,

Kom ve Ağıl: hayvancılık için otlak alanlarına bağlı olarak çoğunlukla yazın kullanılan köye bağlı yerleşmelerdir. Komlara özellikle Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da rastlanır. Ağır ise Türkiye’de hayvancılık yapılan her yerde vardır.

Yayla: Yaz aylarında halkın hayvanlarını otlamak için çıktıları alanlardır. Köye bağlı yerleşmeler için en yaygın yerleşmelerdir. Geleneksel yaylacılık anlayışı günümüzde değişmeye başlamıştır. Kuzey Anadolu dağ sıralarında denize bakan yamaçlardaki yaylalar turizme açılmıştır. Yayla turizmin gelişmesiyle birlikte buralarda lüks konutlar ve oteller çoğalmıştır. Benzer değişim Toroslar ve Ege dağları üzerindeki yaylalarda da görülür.

Oba: göçebe çobanların çadırlarından oluşan yerleşmelerdir. Batı ve Güneydoğu Toroslar ile Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da yaygındır.

obaYayla

Kırsal kesimlerde Toplu ve Dağık olmak üzere iki tür yerleşim bulunur:

Toplu yerleşim: Evlerin birbirine ykın olduğu yerleşme biçimidir. Yurdumuzun büyük bir kısmında toplu yerleşme hakimdir.

Özellikleri; Suyun az olduğu bölgelerdir,

Nüfus fazladır,

Arazinin düz olduğu ovalık alanlardır,

Tarla tarımı ile sebze, meyve sanayi bitkileri üretimi yaygındır.

İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Marmara ve Ege bölgelerinde toplu yerleşme fazladır.

Dağınık Yerleşme; evlerin birbirine uzak inşa edildiği yerleşim birimleridir.

Özellikleri;

Arazi engebelidir,

Tarım alanları küçük ve parçalıdır,

Nüfus azdır,

Su kaynakları boldur,

Geçim kaynağı bahçecilik ve hayvancılıktır.

Karadeniz bölgesi dağınık yerleşmeni en yaygın olarak görüldüğü yerdir. Ayrıca Akdeniz ve Doğu Anadolu’daki bazı kemsilerde de görülür.

1462 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım