23 Kasım 2018

Canlılarda Deri ve Değişimi!

Canlılarda Deri ve Değişimi!

Canlıların dış örtüsüne deri denir. Omurgalı hayvanlarda üstderi yani epidermis birçok kattan oluşmuştur. Bunun altında ise içinde gözeler ve gözedışı maddeler bulunan ve gözedışı maddeler bulunan ve bu bakımdan üstderiden farklı olan deri tabakası yani dermis vardır. Bu deri tabakası içerdiği kan damarları ve duyu organlarıyla sıcak, soğuk, basınç ve acıyı kontrol edebildiği gibi vücudu morötesi ışınlardan ve zedelenmelerden de korur; su depo eder ve ısı kaybını kontrol altında tutar. Omurgasız hayvanlarda ise silindir biçimi gözelerden oluşmuş bir dışderi yani ektoderm katı vardır. Buradaki gözeler kütikül denen gözesiz bir koruyucu kat salgılayarak dışderiyi örterler.

Sürüngenlerde ve iki yaşayışlılarda, sert olan kütikülün, büyümesi kısıtlandığından, belirli zamanlarda atılması olayıdır. Sürüngenlerin derileri, çokgözeli bir tabaka olan üstderi ile onun altında bulunan ve gözeleri gözeiçi matriksleri ve telleri içeren başka bir deri tabakasından oluşmuştur. Üstderinin en içte kalan gözeleri, tomurcuklar vererek çabucak çoğalırlar ve üstlerinin kabuklaşmasına yol açarlar. Bu gelişme sırasında, tomurcuklardan oluşan bir takım gözeler ise dışta kalan eski üstderi ile altındaki tabaka arasında dağılırlar. Daha sonra kabuklaşan bu alt tabakanın üzerindeki tomurcuklardan oluşan gözeler, üstderiyi yavaş yavaş ayırmaya başlar ve bu deri hayvan tarafından atılır. Bu deri keratinli olduğundan, üzerindeki gözeler çok güç farkedilir. Fakat çeşitli göze katları belirgindir. Bukalemunların deri değişimleri incelendiğinde; yılanların tersine, derisini bütün olarak değil, parça parça değiştirir.

Kaynak: Hayvanlar Ansiklopedisi, Sabah, Youtube,

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.