Hoşgeldiniz  

Bit Nedir? Özellikleri Neledir?

admin | 27 Temmuz 2017 | Genel, Hayvanlar Alemi

Eklembacaklılar dalının böcekler sınıfının kanatlılar altsınıfının bir takımıdır. Latince adı Siphunculata’dır. Dışaasalaklar olarak memeli hayvanların derilerinin üstünde yaşarlar. 200 kadar türü olan bitlerin 2 türü insan vücudunda yaşayabilir. Türlerin hepsi memelilerin kanını emerler. Ağız kısımları kan emen küçücük bir iğne biçimindedir. Bu iğneyle üzerinde yaşadıkları canlının derisinde bir delik açarlar. Çok ince borucuklarıyla memeli hayvanın vücuduna tükürük geçirip ve aynı kanallarla memeli hayvandan aldığı kanı kendi bağırsaklarına taşırlar. Bitin türüğünde kan pıhtılaşmasını önleyecek bir madde bulunduğundan havyanın iğnesi kanı memeliden kendi vücuduna doğru pompalarken hiç tıkanmaz. Pompalamayı bağırsak kasları yapar.

Bitlerin sırtları ve karınları düzgdür. Karın bölütleri çok belirlidir; göğüs bölütleri ise belirli değildir. Baş küçük, duyargalar kısa, bileşik yapıdaki gözler ufaktır. Bacaklar güçlüdür; uçlarında iyice gelişmiş bir tırnakla diken gibi sivri bir kısım bulunur. Bu tırnak ve diken asalağın memelinin kıllarını kavrayabileceği şekilde gelişmiştir. Bitler insan, evcil hayvan, eşek, kemirciler, fil ve ayıbalığı gibi konaklarda yaygın olarak görülür.

Bitler bütün yaşam süresini genellikle tek canlı üzerinde geçirirler. bu bakımdan pireler ve tahtakurularından ayrılırlar. Piireler ve tahtakuruları ancak karınlarını doyurmak için memelinin vüccduna geçerler; geri kalan zamanda hayvanın yuvasında, ininde, insanın çamaşırında, çarşafında kalırlar. Bitlerin bir canlıdan diğerine geçmesi bu iki canlının birbirine çok yaklaşmaları durumunda olur. Bitin yumurtası (sirke) oldukça iri ve ovaldir, üzerinde asalak olarak yaşadığı canlının saçına, kıllarına veya postuna sıkı sıkıya perçinlenir. Larva genel görünüşüyle ergin canlıya çok benzer. Başka bir deyişle, bitlerde yumurtadan çıkmış bir larva ile ergin böcek arasındaki gelişmeler boyunca eksik bir başkalaşma meydana gelir. Larva yumurta içinde tam oluştuğu zaman ağzıyla içeriye hava alıp bunu bütün iç boşluğu boyunca pompalar ve anustan dışarı atar. Böylece yumurtanın içinde hava birikmiş olur; hava basıncının artmasıyla yumurta tebesinden açılır ve larva kas hareketleriyle kendini kurtarır. Larva sık sık kan emer ve üç dört defa deri değiştirdikten sonra üreme yeteneği kazanmış bir ergin olur.

İnsanbiti yani Pediculus Humanus’un iki alttürü vardır. biri kafatasının saçlı kesiminde yaşarken başbiti, öteki vücutta yaşayan giyimbiti’dir. Bu iki alttür arasındaki ayrılık pek önemsizdir. Genellikle baştaki, vücuttakinden daha küçüktür. Boyları 1,5 mm ile 4 mm arasında değişir. Başbiti saç içinde, giyimbitiyse beslenirken bile çamaşırların üzerinde yaşar. Öteki bitlerin tersine vücutbiti yumurtalarını vucuttaki kıllara değil, giyim eşyasının liflerine bıkarır. Başbiti yumurtalarını uzunlamasına saçların üzerine bırakır. Bıraktığı yer genellikle saç derisine yakın, kulaklar ve ense çevresidir.

Yumurtalardan insan vücudunun sıcaklığına yakın sıcaklıta yani 30 C ve sürekli olarak kalırsa aşağı yukarı sekiz buçuk gün sonra larva çıkar. Larva dönemi de sekiz günde biter. Ergin bir bitin ömrü bir ay olabilir. Baş biti de giyimbiti de insan ölünce vücudu terkeder; aynı şekilde vücut sıcaklığı normalin üzerinde olan bir hastadan da uzaklaşırlar.

Kılbiti’nin vücudu çok daha toparlak olur, boyu 1,5 mm kadardır. Erkek ve kadında genellikle apış arasında, kasıta ve koltuk altında kıllı bölgelerde yaşar. Kaş, kirpik gibi başka kıllı kesimlerde de rastlandığı olur. Çeşitli yaklaşmalarla insandan insana geçebilirler.

İnsandaki bitlerden yalnız başbitlerinin ve giyimbitlerinin hastalık taşıdığı bilinmektedir. Bitlerin taşıdığı önemli hastalık tifüstür. Tifüsü, bitin bağırsak hücrelerine girip orada hızla çoğalan Rickettsia Prowazaki adlı mikrop meydane getirir. Bitin bağırsak hücreleri bu canlıyla dolunca, bu hücreler çatlak ve mikroplar hayvanın bağırsak boşluğuna dökülür, buradan da bitin dışkısıyla dışarı atılırlar. İnsan, derisindeki ufak bir sıykırtan veya küçük bir bit ısırığından bu mikrobu alır.

Bit yalnız pis koşullar altında, kişisel sağlık bakımının iyi olmadığı yerlerde gelişir. Bitten korunmak için böcek öldürücü nitelikte şampuanlar, içinde piretin ve rotenon gibi aktif maddeler bulunan pudralar ve kremler kullanılır.

Kaynak: Hayvan Ansiklopedisi,

130 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

© 2012 selosepet Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Başlığım